مقالات



مدیریت کیفیت سلامت محور در عصر دانائی

شنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۵

دکتر طاهر مهدلو

دانلود فایل مقاله

" بسم الله النور "

 

 

بنام خداوند جان و خرد                                      کزین برتر اندیشه برنگذرد

خداوند نام  و خداوند جای                                خداوند روزی ده و رهنمای

 

مدیریت کیفیت سلامت محور در عصر دانائی

با سلام و درود خالصانه و صمیمانه و متواضعانه از اعماق دل و جان توام با ادب و احترام و شور و اشتیاق به شما حضار محترم و گرانمایه و فرهیختگان فرهمند و مدیران برتر و کارآمد جهان که با عزم و اراده کمر همت به خدمت بی منت به ابناء بشر و جامعه جهانی بسته و در این محفل بزرگ گرد هم آمده اید.


سخن خود را با شعر نغز شاعر شهیر و نامدار حکیم فردوسی بزرگ و ماندگار آغاز کردم با شعر پرمعنا و پر احساس فراملی و فرامسلکی و جهانی شاعر شور آفرین و انسانمدار سعدی صاحب  سخن؛

ادامه میدهم که:

   بنی آدم اعضای یکدیگرند                             که در آفرینش زیک گوهرند

                                       چو عضوی بدرد آورد روزگار                        دگر عضوها را نماند قرار 

      تو کز محنت دیگران بی غمی                          نشاید که نامت نهند آدمی!!!

 

آری،خداوند حی و حاضر و حکیم و علیم ،بنی آدم را با پاکترین سرشت و به زیباترین شکل تنها موجود برتر و سرآمد مخلوقات جهان بیافرید و او را به لطف بی منتهایش و به قلم صنع توانایش به زیور تعالی بخش علم و دانش بیاراست و با الطاف بی پایان و فضل بی کرانش کرامت و فضیلت بخشیده به اراده لایزالش توان فهم و شعور و درک و استنباط و قدرت تفکر و تعقل و اختیار و انتخاب  عطا نمود تا بشرط طی طریق هدایت و سیر مسیر علم و معرفت به اوج معنویت و قلل رفیع سعادت نایل گشته هرآنچه در زمین و زمان و معلوم و مجهول است به تسخیر و تسلط و تصرف خویش درآورد.

آری،انسان به حکم حکیم ازلی و ابدی سزاوار حاکمیت و برتری و برخورداری و آزادی و آزادگی بوده شایسته کمال و رشد و ترقی و تعالی در تمامی عصرها و نسل ها و در سراسر گیتی است و صیانت نفس و حفظ سلامتی و تندرستی و زندگی سراسر صلح و صفا، رفاه  و آسایش و آرامش، از حقوق مسلم و اهم وظایف اوست و به این مهم در قوانین اصلی و اساسی تمامی کشورها و سازمانهای بین المللی جهان تصریح و تاکید شده انسان بعنوان هسته اصلی تحولات و محور اساسی تغیرات و توسعه پایدار هر کشوری محسوب می گردد و لذا در این راستا اندیشه والا و انسان دوستانه  سازمان ملل بمنظور برقراری صلح و ثبات و جلوگیری از کشتار انسانهای بی گناه  برای نخستین بار توسط رئیس جمهور وقت آمریکا فرانکلین روزولت  در سال 1942 مطرح شد و در کنفرانس های جهانی مسکو،قاهر ه و تهران در سال 1943 میلادی بطور کامل و دقیق تعریف گردید و پس از طی فراز و نشیب های در سال 1945 منشور ملل متحد به امضاء 500 کشور جهان  رسید و سازمان ملل متحد رسما تشکیل شد بموجب مصوبات آن تمام دول جهانی به مشارکت و همکاری در مجامع و سازمان های جهانی دعوت شده آنها را موظف و مکلف به فراهم آوردن تمهیدات و امکانات و تامین ساز کارهای لازم برای ارتقا کیفیت زندگی و تضمین سلامتی و تندرستی جسمی و روحی ملت ها ی خود نموده تا با تصویب قوانین مترقی گسترش و توسعه بیمه های همگانی و تامین اجتماعی این مهم را عملی سازند.

از زمان تصویب و تثبیت نهایی سازمان ملل تغیر و تحول در نظام های مدیریتی اعم از خدماتی و اقتصادی و تولیدی با بهره گیری از تجارب و دانش  فنی کشورهای توسعه یافته با محوریت حفظ جایگاه  و کرامت انسانی و جلب رضایت شهروندان در سطح ملی و فراملی شروع گردید و بدنبال آن با ظهور دانشمندان انسانمدار و پیشکسوتان علم مدیریت آموزگاران نامدارو ماندگار و کیفیت گرا چون پرفسور ویلیام ادوارد زدمینگ  ((ph.w.E.Deming1993-1900)میلادی و جوزف م.جوران (joseph.M.juran)1900 )میلادی و  فیلیپ ب.کروزبی(Philip.B.Crosby) 1928-2001 )میلادی  افقهای روشن تر و درخشانتری را فراروی مدیریت نوین عصر دانایی گشود که پذیرش آن بلحاظ تنوع و تعدد نیازهای جوامع بشری و ضرورت دستیابی به فرآورده ها و محصولات و خدمات هر چه مرغوبتر با کیفیت تر از سوی سازمانها اعم از دولتی و خصوصی اجتناب ناپذیر بوده بعنوان یک تصمیم راهبردی و استراتژیک مطرح گردید بحث مدیریت کیفیت بویژه در گستره فراگیر آن در عصر دانایی و خردورزی و دنیای علم و تکنولوژی آنچنان اساسی و مهم بوده که هرگونه غفلت  از آن برای مدیران سازمان ها نه تنها جایز نبوده بلکه آسیب های جدی و جبران ناپذیری را در پی خواهد داشت.

بررسی دستاوردهای علمی،تعمق و تامل در اندیشه های ناب و نوین دانشمندان شهیر و نامدار همچون دمینگ جوران و کروزبی و... فرصت های طلایی را بوجود آورده توانمدیها و قابلیت های بالقوه صاحبان فکر و اندیشه و پیشتازان علم و صنعت آشکار خواهد ساخت و نتایج و بسیار مثبت و ارزشمندی را در جهت سالم سازی و افزایش ضریب امنیت و اطمینان در جامعه و ارتقاء سطح سلامتی مردم و درمان اصولی وعلمی اقتصاد بیمار و ناتوان کنونی کشور های در حال توسعه  را بدنبال خواهد داشت شاید اشاره به ابتکارات بس بزرگ و ماندگار و اثر بخش دمینگ که وی را یک قهرمان ملی در ژاپن تبدیل کرد و بازده اندیشه های سازنده و تحول آفرین این استاد گرانمایه و انساندوست باعث شد کشور ژاپن را که روزی در تولید محصولات بنجل و بی کیفیت معروف بود حتی اتومبیل های ساخت آن کشور جاده های سر بالا را به سختی طی می کردند به قطب صنعتی بزرگ دنیا مبدل ساخت و اکنون محصولات و کالاهای مرغوب و با کیفیت برتر ژاپن به همراه فرهنگ متعالی و انسان ساز و جامعه پرداز آن به اقصی نقاط دنیا راه پیدا کرده زبان زد عام و خاص گشته است  روش های ابداعی و کار ساز ادوارد دمینگ که امروز عنوان ((کلید دار دوم گنجینه مقدس امپراتوری))ژاپن را بخود اختصاص داده است بر پایه "نظام پایش آماری"در نوسازی اقتصاد بیمار و استاتیک ژاپن پس از جنگ جهانی دوم بعلت غنای فرهنگی و آمادگی و پذیرش داوطلبانه و عاشقانه کارگران متعهد و کارآمد و شهروندان توسعه یافته آن کشور بسیار کارساز و موثر و سودمند بود.

اما نکته بسیار جالب و سئوال برانگیز اینجاست که چرا چنین روش هایی پیروزمندانه و موفقیت آمیز دمینگ در همان سالها علی رغم نیاز مبرم سازمانهای غربی که عنصر کیفیت در تولید فرآورده ها و ارائه خدمات چندان کارساز و موثر واقع نشد؟!!و حتی دمینگ در کشور خود(آمریکا)در اجرای روشها و دیدگاهایش در ابتدای امر ناکام ماند و با مشکلات بسیار مواجه شد؟!!پاسخ چنین سوال مهم را خود دمینگ در پی تلاش ها و مطالعات افزونتر و پردامنه تر پیدا نمود او بخوبی دریافت که علل چنین ناکامی ها ریشه در مسائل فرهنگی و سیاسی و اجتماعی از جمله مقاومت سرسختانه سنت گرایان و مدیران ناآگاه و بی انگیزه و ناتوان و سایر کارکنان سازمانها و فقدان آموزش های لازم فنی و تخصصی و عدم توجه به نیروی انسانی داشته است این وضعیت نابسامان دمینگ را به افکار نوین و اندیشه های تازه تری رهنمون ساخت و کوشید علل مشکلات و معضلات اصلی و بنیادین صنایع آمریکا در دهه 1980 را بخوبی مورد شناسایی و بازنگری و حل و فصل قرار دهد،که نهایتا به 7 مورد بیماری مهلک و بازدارنده مدیریت مشارکتی و پایداری سیستم و بهره وری و ارتقاء مستمر کیفیت محصولات و یا خدمات دست یافت و بیدرنگ در صدد درمان عالمانه آنها با تاکید بر ارتقاء مستمر کیفیت و مشتریمداری برآمد که آن 7 مورد عبارت بودند از :

1-فقدان استراتژی مشخص و نبودن هدف های معین و عزم و اراده در برنامه ها.

2=تکیه و توجه بیش از حد مدیران بر سودآوری کوتاه مدت بدون توجه به آمارهای کیفی!

3=عدم وجود سیستم ارزشیابی به منظور کشف قابلیتها و شایستگی ها و توانمندیهای کارکنان.

4=بی ثباتی و ناامنی در سیستم مدیریت و جابجایی و تغییر مستمر مدیران وعدم اعمال مدیریت مشارکتی!

5=تصمیم گیری های سطحی مدیران بر مبنای داده ها و اطلاعات کمی و قابل دسترس بدون توجه به عوامل پنهان و نامحسوس از قبیل کنترل های کیفی و کمی مبتی بر آمار و پی بردن به نوسانات احتمالی در فرآیندهای تولید.

6=هزینه های زاید و گزاف مثلا  درمانی و بهداشتی.

7=هزینه های اضافی بابت تعهدات و(ضمانت)

ایشان علاوه بر این بیماریهای مرگبار،از موانع سر راه مدیریت ها به شرح ذیل یاد می کند:

*به امید معجزه نشستن و امدادهای غیبی

*جستجو برای یافتن  الگوها و ایده ها و اتلاف وقت

*فرافکنی و متفاوت دانستن مشکلات سازمان خود و دیگران را مقصر دانستن!

به منظور برخورد مناسب با موضوع،دفع بیماری،ارتقا بهبود کیفیت ،دمینگ سه کلید ارتقای کیفیت،سه نوع اساسی کیفیت و چهارده اصل را بعنوان داروی شفابخش و مدیریت اثربخش مطرح می نماید.

سه کلید ارتقای کیفیت عبارت است از:

1-استفاده از روش های آماری در کنترل فرایندها اعم از کیفی و کمی.

2-قبول اینکه ارتقای کیفیت یک مسئولیت همگانی بوده و از مدیریت ارشد شروع و تا پایین ترین سلسه مراتب ادامه دارد با تاکید بر مدیریت مشارکتی .

3-جامع نگری و سیستماتیک عمل کردن و تاثیر هر کار جزئی در عملکرد کل سیستم.

سه نوع کیفیت عبارت است از :

1-کیفیت طراحی و فرمولاسیون ساخت و یا تولید محصول و یا خدمات.

2-کیفیت انطباق و رعایت استانداردها.

3-کیفیت عملکرد در تولید یا ارائه خدمات.

رهیافت سیستماتیک و منظم چنین تفکری نسبت به مسائل کیفیت ،دستور خلاصه ذیل را پیش پای قرار می دهد:

P=برنامه ریزی کنید

D=اقدام کنید

A=پیاده کنید

S=ارزیابی کنید

اصول چهارده گانه دمینگ جهت یادآوری و بکارگیری اصول چهارده گانه پدر مدیریت کیفیت دمینگ در مدیریت کیفیت سلامت  محور در عصر دانایی:

1-ایجاد یک عزم و اراده مستمر برای بهبود مداوم تولید و خدمات

2-پذیرش و بکارگیری فلسفه جدید توسط مدیران ارشد و کارکنان

3-خاتمه دادن به بازرسی محصول و جایگزین کردن ایجاد و کنترل کیفیت در فرایندها

4-خرید اقلام و مواد اولیه از یک منبع مطمئن بدون توجه به اصل"صرفا قیمت پایین"با اعمال روش های نمونه برداری  و آنالیز و مقایسه کیفی

5-توجه به بهبود و بهینه سازی و ارتقاء مستمر فرایندها بمنظور کاهش مستمر ضایعات و جلوگیری از هزینه های زاید

6-برقراری آموزش های شغلی فنی و مهارتی برای مدیران و کارکنان در سطوح مختلف

7-برقراری روش نوین رهبری"بجای تشخیص مقصر کیست،به موضوع مشکل در چیست ،توجه کنید"

8-از بین بردن ترس در سازمان و جلوگیری از هرگونه استرس و نگرانی

9-از بین بردن فاصله و سدهای موجود میان واحدهای مختلف و از بین بردن تبعیضات ناروا

10-خودداری از شعار دادن،موعظه کردن و هدف گذاری برای کارکنان

11-حذف اهداف صرفا کمی برای کارکنان و مدیران و نادیده گرفتن اهداف کیفی!

12-از میان برداشتن سدهایی که مانع حس افتخار کارکنان از کارشان می گردد یا بعبارتی برجسته و بیان کرد ن عملکرد خوب و خلاقیت های کارکنان و ایجاد احساس غرور و افتخار در آنها

13-تشویق و ترغیب کارکنان برای ارتقای فرهنگ و دانش خود و ترویج فرهنگ خودآموزی و خود بهسازی

14-تعهد مدیریت را باید به کیفیت و بهره وری و اصول فوق آشکار سازید و همگان را برای تغییر و تحول بسیج کنید

در 1980 از شبکه های تلوزیونی آمریکا برنامه ای بنام دستورهای دکترها پخش شد .در این برنامه،از دکتر دمینگ سئوال شد که "چرا ژاپنی ها به توصیه های او گوش دادند در حالی که آمریکاییها 30سال تمام او را فراموش کردند؟"دمینگ پاسخ داد:"مهم نیست که یک مدیر ژاپنی چه قدر پیر یا چه قدر موفق است مهم این است که او مشتاق یادگیری است و احساس میکند که می تواند به سبب این آموزش ها به بهترین نحو کارهایش را پیش ببرد."دمینگ بر زنده کردن شعار آموزش تا ابد تاکید و پافشاری دارد وی در این باره می گوید لازم نیست به بچه ها پولی بدهیم یا آنان را بترسانیم تا زبان مادری خود را یاد بگیرند یا جهان اطراف خود را بشناسند .دکتر هنری آرعبنیان گذار جامعه دمینگ بریتانیا در اولین یادواره دمینگ در بریتانیا ،تحت عنوان انسان و پیامش اظهار داشت:"آخرین جمع بندی من این است که او به رغم نبوغ،دانش،فهم و تجربه همچنان با کمال تواضع مشتاق یادگیری از هر منبع و ماخذی بود،پس چرا ما به هر بهانه از یادگیری باز می نمایم؟."

دمینگ پیروزی و بقا را از آن شایستگان می داند و اظهار می دارد موسساتی که اراده  راسخ و مستمری برای بهبود و بهسازی همیشگی کیفیت ، بهره وری و خدمات داشته و با اطلاعات کامل و پشتکار مداوم فعالیت نمایند ،شانس بیشتری برای باقی ماندن خواهند داشت.

دمینگ توصیه می کند که از شعار دادن،موعظه کردن و هدف گذاری برای کارکنان پرهیز نمایند و معتقد است که اغلب پوسترها مخاطبین را اشتباه گرفته و مشکلات را به کارکنان نسبت می دهند،در حالیکه ناشی از سیستم هستند.پوسترهایی که به کارکنان آگاهی و اطلاعاتی در زمینه کار و فعالیت و عملکرد مدیریت ارایه می دهند و در مورد آموزشهای اجرا شده سخن گفته و از اطلاعات آماری برای تهیه آنها کمک گرفته شده و یا در مورد سرپرستی و رهبری هوشمندانه به جای سخت تر کار کردن تبلیغ می شود،باعث بالا رفتن روحیه و درک مدیریت و عملکرد آن توسط کارکنان می گردد.

حال که چنین فرصت بس گرانبها و ارزشمند فراهم آمده آنرا مغتنم شمرده با کمال خرسندی و خوشحالی ضمن بهره مندی و استفاده از تجارب پرثمر و مفید شما اساتید گرانمایه و مدیران برتر و کارآمد جهان اندک تجربه مدیریتی و کاری خود را بسان برگ سبز تحفه درویشی تقدیم حضورتان می کنم؛

اینجانب دکتر طاهر مهدلو داروساز و دارای تجارب و تخصص در طب گیاهی و طبیعی با سابقه 35 سال مدیریت در زمینه های اجرایی و اداری و علمی با کسب رتبه های نخست استانی و کشوری در حوزه دولتی و خصوصی مسئولیت مجموعه ای تحت عنوان ((مجتمع تعاونی صنایع دارو سازی مهدارو طوبی)) واقع در شهرک صنعتی نظرآباد استان البرز ایران را بعهده داشته با بهره گیری از (تجارب دانشمندان و پیشکسوتان مدیریت و...) با  اعمال مدیریت مشارکتی مبتنی بر ارتقاء مستمر کیفیت و جلوگیری از هرگونه نوسان در فرآیند های تولیدی  با تاکید بر مشتریمداری و شناخت نیازهای واقعی شهروندان و انجام مطالعات علمی و تحقیقی پردامنه و گسترده و کسب دانش و اطلاعات فنی و تخصصی روز و تشکیل تیم کاری قوی و کارآمد و با مهارت و با برنامه ریزیهای دقیق علمی و مدیریت منابع مالی و انسانی تدوین و تقسیم وظایف و زمان بندی  لازم و انجام مستمر کنترل های کیفی و کمی مبنی بر اعداد و ارقام و آمارهای دقیق و پیشگیری از بوجود آمدن نوسانات در فرآیندهای تولید محصولات  توانستیم در طول مدت کمتر از یکسال مراحل احداث ساختمان و ایجاد سایت و فضاهای کاری مناسب و کافی طبق اصولGMP  و تجهیز دستگاهها و استخدام و آموزش و استقرار نیروهای انسانی بدوا با 25 نفر طی کرده با حضور مسئولان دولتی در راس آنها وزیر کار و تعاون و رفاه اجتماعی افتتاح نموده  مورد بهره برداری قرار دهیم و مجموعه مذکور توانست پس از گذشت چهار سال با رشد جذب نیرو حدودا پانصد درصد و افزایش تنوع و تعدد در  تولید محصولات با کیفیت بالا حدودا چهارصد درصد و پیشرفت چشمگیر و قابل ملاحظه ای در تمامی زمینه ها داشته بطوریکه با اقبال عمومی و مسئولان مواجه گشته  پیاپی در سالهای متوالی بعنوان واحد نمونه تولیدی و کارآفرین برتر در سطح استانی و کشوری و نیز افتخار عضویت در مجمع جهانی رهبران اقتصادی کشورهای اسلامی درآید و در حال حاضر افتخار دارد که در مجمع مدیران برتر بین المللی اوراسیا حضور پیدا کرده  و امیدوار است با بهره گیری از تجارب پربار شما عزیزان همچنان بالنده با شتاب هر چه افزونتر به موفقیت های نوین  نایل گردد انشاءالله.

در پایان عرایضم پیشنهاداتی در سه مورد تحت عناوین ذیل  جهت بررسی و در صورت  صلاحدید درج در  قطعنامه کنفرانس بین المللی مدیریت قرن 21 و ارائه به سازمان ملل متحد:

1=سازمان بین المللی مدیریت و برنامه ریزی بمنظور یاری رساندن و مشاوره دادن به کشورهای توسعه نیافته و در حال توسعه در جهت پیشبرد اهداف اقتصادی و اجتماعی و ارتقاء کیفی سطح زندگی و کمک به توسعه پایدار کشورها.

2=سازمان بین المللی ارتقاء کیفیت و سلامت بمنظور ارزیابی و کیفیت سنجی محصولات غذایی و داروئی و سایر نیازهای جوامع بشری با تاکید بر تسهیل و تسریع تبادل و واردات و صادرات کالا و ترویج و رونق اقتصادی و کمک به توسعه پایدار کشورها.

3=سازمان بین المللی شناسائی پتانسیل ها و قابلیت ها و ظرفیت های کشوری نوعا ضعیف و در حال توسعه بمنظور فعال سازی و رونق بخشی به اقتصاد و کمک به سطح معیشتی و کیفیت زندگی انسانها و توسعه یافتگی کشورها.


 

 

نشاط و شادی تان پایدار    زندگی پربارتان طیب و طاهر باد

 

رئیس هیئت مدیره 

مجتمع تعاونی صنایع داروسازی مهدارو طوبی

دکتر طاهر مهدلو


 

 





با مهدارو در تماس باشید